36 INTERVIEW Jan Pels
Jan Pels: een leven lang met Ford
Jan van Zuilen
Miniaturen in het Voets Museum
Die Ford dealer was de fi rma Voets in Hazerswoude. Tegenwoordig is dat de New Holland dealer voor Zuid-Holland boven Rotterdam en heel Noord-Holland, met nevenvestigingen in Hoofddorp en Wieringerwerf. Jan trad in 1965 bij Voets in dienst als monteur. Al gauw schakelde het bedrijf hem in bij het demonstreren en afleveren van nieuwe trekkers en werktuigen bij klanten. Dat is hij tot februari vorig jaar blijven doen, zij het de laatste jaren op oproepbasis. Dat deed hij met
een dieplader, tot vorig jaar februari zijn Code 95-certificaat verliep. Jan: “Die Code 95 heb je nodig om een vrachtwagen te mogen besturen. Ik had wel een nieuwe Code 95 kunnen
aanvragen, maar die krijg je pas na het volgen van een dure opleiding. Dat moet je zelf betalen, en daar had ik op mijn 81ste echt geen zin meer in.”
De 81-jarige Jan Pels uit Hazerswoude werkte bijna zijn hele leven lang bij een Ford dealer. Dat zie je terug in zijn verzameling landbouwminiaturen. Die bestaat voor het overgrote deel uit schaalmodellen van Fords en Fordsons.
Al met al werkte Jan zo’n zestig jaar bij Voets en hij is er nog niet helemaal weg. “Ze vragen me nog wel eens om een relatiegeschenk voor een trouwe klant of een jubilaris te maken.
Dat doe ik dan door een schaalmodel van een trekker op een sokkel te zetten en de naam van de persoon in kwestie in die sokkel te graveren.” Verder beheert hij samen met Simon Voets het Ford museum van Voets. Dat museum is gevestigd in een unit van een bedrijfsverzamelgebouw aan de rand van een industrieterrein in Alphen aan den Rijn. Behalve een collectie gerestaureerde oldtimers is ook Jans verzameling landbouwminiaturen in het museum ondergebracht.
Beneden staan de echte trekkers, en op de eerste verdieping staan de schaalmodellen. Voor geïnteresseerden zijn daar ook kasten vol met folders en allerlei andere documentatie
over de landbouwdivisie van Ford en New Holland, en over de geschiedenis van de firma Voets.
Dit 1/64 model van een New Holland TJ480 is uitgegeven ter gelegenheid van de Farm Show 2006
Het idee voor het Ford museum is het resultaat van een soort een-tweetje tussen Simon en Jan. Simon, in het dagelijks leven verantwoordelijk voor de verkoop bij Voets, vertelt daarover: “Ik wist van Jan dat hij in zijn vrije tijd ook altijd met trekkers in de weer was. Hij restaureert oldtimers en verzamelt miniatuurtrekkers. Zelf heb ik niet zoveel met oude trekkers, ik houd me vooral bezig met nieuwe. Maar toen ons bedrijf in 2008 het 75-jarig bestaan vierde, vond ik het wel een leuk
idee om op de jubileumshow een paar oldtimers te laten zien.
Per slot van rekening hoort het bij een jubileum dat je ook wat terugkijkt op de geschiedenis. Na die show gingen de oude trekkers op één na weer terug in hun stalling, tot ik de kans kreeg om deze unit te kopen. Toen zijn Jan en ik bij elkaar gaan zitten en besloten we om er een Ford museum van te maken, met beneden trekkers en boven Jan zijn verzameling miniaturen.”
Jan verzamelt al heel lang miniaturen. Hij is er ergens in de jaren zeventig mee begonnen. “Eigenlijk vanaf het moment dat ik voor Voets trekkers en werktuigen ben gaan demonstreren
en afleveren. Ik ging daarvoor zelf ook naar demonstraties en shows, en daar waren meestal ook al wel schaalmodellen te zien. Die kon je dan kopen of je kreeg ze mee als relatiegeschenk. Op een gegeven moment heb je er dan al zoveel dat het op een verzameling begint te lijken. Dan krijg je er ook plezier in om nog meer te verzamelen. Toen ben ik ook gerichter gaan zoeken. Veel van mijn modellen kocht ik in Amerika. Ik ga daar eens in de zoveel jaar op bezoek bij een zuster
van me, en dan bezoek ik ook altijd wel een of meer adressen waar ze trekkertjes verkopen.”
Anders dan bij ons, waar de schaal 1/32 favoriet is, zijn in Amerika de schalen 1/64 en 1/16 populair bij verzamelaars van landbouwminiaturen. De trekkermodellen die Jan uit Amerika meebracht zijn ook vrijwel allemaal in de schalen 1/64 en 1/16. Hij heeft sowieso veel 1/16 modellen, omdat hij ook vrijwel alle 1/16 Ford miniaturen van Universal Hobbies heeft
staan, inclusief de County modellen. Hij bezit ook veel 1/16 modellen van Amerikaanse Fords, waaronder de Dearborn, Fords tegenhanger van de Massey Ferguson. Die is dankzij de Marshall-hulp in de tweede helft van de jaren veertig ook best veel in Nederland verkocht. De Dearborn is met een totaal van twee miljoen stuks Fords best verkochte trekker ooit. In navolging van de auto-industrie - denk aan de Kever van Volkswagen en de Mini van BMW - introduceerde New Holland een soort van remake van de Dearborn, de New Holland Boomer.
Ook daar heeft Jan een schaalmodel van in 1/16. Zoals gezegd spaart hij vooral modellen van Ford en Fordson. “Het gaat mij vooral om modellen van oudere trekkers, in nieuwere modellen ben ik niet zo geïnteresseerd. Ik heb wel enkele New Hollands, maar ik koop echt niet ieder nieuw model dat daarvan wordt uitgebracht.” Uit Amerika bracht hij echter ook wel modellen van andere trekkermerken mee.
Ook dat zijn allemaal of 1/64- of 1/16 modellen, onder andere van Massey-Harris, Allis-Chalmers en Case. Jan schaft e ook een paar 1/64 modelletjes aan van de monsterachtig grote
kniktrekkers van het Canadese merk Versatile. Hoeveel groter die Versatiles waren dan normale trekkers, blijkt wel als je een 1/64 model van een Versatile voor je op tafel hebt staan.
Dan is dat model net zo groot als een 1/32 model van bijvoorbeeld een Ford 5000.
Groot is het museum niet. Er staan acht trekkers in, meer past echt niet. Achterin staan drie oudere Fords die ooit nog door Jan zijn gerestaureerd. Het gaat om een Fordson Blauwe Reiger uit 1948, een Ford Dearborn uit 1949 en een Ford 640 Red Tiger uit 1953. Deze trekkers lopen alle drie op petroleum. Verder staan er drie Fords uit de 1000-serie, te weten een 3000
uit 1966, een 4000 uit 1970 en een 7000 uit 1971. Alle drie zijn volledig gerestaureerd en zien eruit als nieuw. Een Ford 2000 heeft het museum nog niet, een 5000 wel. Maar die staat in
de showroom van de firma Voets in Hazerswoude. Helemaal vooraan staat een gerestaureerde County 1124 uit 1968. “Die past er maar net in. Ik heb geloof ik wel dertig keer moeten steken voor hij binnen stond”, zegt Jan. De achtste trekker in het museum is een kleine Fiat 17-66 uit 1997.
Tot slot nog wat praktische informatie over het Voets Museum. Dat is iedere laatste zaterdag van de maand (met uitzondering van december) ’s middags van 13.30 tot 15.30 uur
geopend voor bezoekers.
Het adres is J. Keplerweg 8h, in Alphen aan den Rijn. Bezoek op afspraak is mogelijk en je kunt ook het zaaltje boven afhuren voor vergaderingen. Reserveren kan via e-mail of telefoon:
museum@voets.nl, 06-51 55 61 30.
1. Jan Pels kocht veel van zijn verzameling miniaturen in Canada. Ook de New Holland pers die hier op tafel staat, komt daar vandaan.
2. Jan heeft relatief veel 1/16 modellen van Universal Hobbies en ERTL
3. Jan Pels (rechts) legt aan Simon Voets (midden) en Vincent Beuke-
boom uit wat er bijzonder is aan het UH model van een Fordson Major met JCB opbouw
4. De twee schaalmodellen van een New Holland combine zijn van Réplicagri. De man op de foto links bij de Blauwe Reiger is Bram Voets, de vader van Simon.
5. Een oud model van Corgi Toys van een Ford 5000 Super Major, met een hydraulische kraan van R.J. Fleming
6. De mestverspreider is van ERTL, de trekker is een Fordson Power Major in 1/32 van Universal Hobbies
7. Dit is een 1/64 model van Toy Farmer van een Versatile Big Roy
8. Een 1/64-setje van ERTL van een Ford trailer met vier trekkers, die we van voor naar achter herkennen als Ford N8, Ford Dearborn, Ford Red Tiger 901 en Fordson Super Major
9. Een oud 1/64 model van ERTL van een Ford FW-60 kniktrekker
10. 11. 1/16 model van Scale Models van de New Holland Boomer 8N
12. Jan kreeg dit 1/32 setje ter gelegenheid van zijn vijftigjarig jubileum bij Voets. Het is dezelfde combinatie van een DAF 85CF met diep- lader als de echte waarmee Jan voor Voets trekkers en werktuigen bij klanten afleverde.
13. Jan heeft ook enkele 1/16 modellen van County’s
14. Amerikaanse Ford modellen in de schaal 1/16 uit de tijd dat ze nog beige met rood van kleur waren
15. Bij dit 1/16 model van Scale Models van de New Holland TV140 kan de stoel van de bestuurder 180 graden draaien, net als in het echt
16. Het museum heeft ook een collectie oude folders, waaronder deze van de Ford Dearborn
17. De Ford Red Tiger is ook verkrijgbaar als traptrekker
18. Nog meer 1/16 modellen van Universal Hobbies
19. 1/16 model van ERTL van een Ford Dearborn met ploeg
20. Het Voets Museum heeft kasten vol documentatie over Ford
21. Een glazen vitrine met nog meer Ford modellen